poniedziałek, 6 kwietnia 2015

rękojmia a gwarancja

Często stosowanymi kryteriami w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego są rękojmia oraz warunki gwarancji. Zamawiający niemalże zamiennie stosują te dwa pojęcia. Postaramy się zatem rozwiać wątpliwości dotyczące terminów gwarancja jakości oraz rękojmia za wady fizyczne i prawne.Na wstępie należy dokonać podziału wad rzeczy na wady fizyczne i prawne.


Wada fizyczna
  • Rzecz nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
  • Rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
  • Rzecz nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
  • Rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.
  • Rzecz została nieprawidłowo zamontowana i uruchomiona, jeżeli czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez kupującego, który postąpił według instrukcji otrzymanej od sprzedawcy.  

 Wada prawna:

  •    sprzedana rzecz stanowi własność osoby trzeciej,
  •    sprzedana rzecz jest obciążona prawem osoby trzeciej,
  •    prawo będące przedmiotem sprzedaży nie istnieje.
     


Prawo wyboru reżimu prawnego, w oparciu o który kupujący zamierza realizować swoje uprawnienia przysługuje kupującemu. Dominujący jest przy tym pogląd, że wybór reżimu realizacji uprawnień wiąże tylko i wyłącznie w odniesieniu do konkretnej wady. Powyższe oznacza, że jeżeli wystąpi kolejna wada wobec której kupujący nie realizował jeszcze swoich uprawnień, może on dowolnie wybrać korzystny dla niego reżim prawny.
Rękojmia
Gwarancja
Ustawowa ochrona kupującego – nie wymaga dodatkowej deklaracji sprzedającego à odpowiedzialność z tytułu rękojmi powstaje w momencie wydania rzeczy, nie wymaga sporządzenia odrębnej umowy, czy dokumentu, czy dodatkowego oświadczenia woli. Odpowiedzialność z tytułu rękojmi ma charakter absolutny, ponoszona jest na zasadzie ryzyka tzn., że sprzedający podlega jej niezależnie od tego czy ponosi winę za wadę, a nawet od tego czy wadliwość mógł przewidzieć.

Odpowiedzialność z tytułu gwarancji jakości powstaje z chwilą przekazania dokumentu gwarancyjnego, określającego warunki gwarancji, a zatem zależna jest od woli sprzedającego à gwarancja ma charakter umowy, odrębnej od umowy sprzedaży. Gwarancja jest zatem swego rodzaju przejawem dobrej woli gwaranta, który może ale nie musi gwarancji udzielić.
Gwarancja może wyjątkowo zostać udzielona poprzez sformułowanie odpowiednich postanowień w umowie sprzedaży, ale tylko i wyłącznie wówczas gdy sprzedawca jest jednocześnie gwarantem. Jeżeli gwarant i sprzedawca to dwie różne osoby to umowa sprzedaży nie może przesądzać o powstaniu obowiązku po stronie gwaranta.
Odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne
Odpowiedzialność za wady fizyczne, oraz, jeżeli dokument gwarancyjny tak stanowi, za wady prawne
Odpowiedzialność z tytułu rękojmi powstaje z chwilą wydania rzeczy
Odpowiedzialność z tytułu gwarancji powstaje z chwilą przekazania dokumentu gwarancyjnego
Obowiązki sprzedającego uregulowane są w KC i mogą zostać wyłączone, ograniczone lub rozszerzone w umowie zgodnie z wolą stron
Obowiązki gwaranta określa dokument gwarancyjny. Obowiązkami gwaranta mogą być w szczególności zwrot zapłaconej ceny, wymiana rzeczy bądź jej naprawa. W razie udzielenia gwarancji i zaistnienia wątpliwości co do obowiązków gwaranta – jest on zobowiązany do usunięcia wady fizycznej lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad
Nowelizacja KC z dnia 24.12.2014r., znacząco wydłużyła terminy odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi. I tak, aktualnie sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości - przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu, z tym, że roszczenie kupującego z tytułu rękojmi przedawnia się z upływem roku od dnia stwierdzenia wady.
Jeżeli zatem w umowie nie ustalono inaczej – odpowiedzialność z tytułu rękojmi istnieje 2 lub 5 lat od wydania rzeczy/nieruchomości.
Przepis należy interpretować następująco: minęło pół roku od momentu wydania rzeczy przez sprzedającego. Kupujący stwierdził wadę rzeczy. Kupujący ma rok na zgłoszenie roszczenia o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad. W tym czasie może również  złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej. Jeżeli w ciągu roku od stwierdzenia wady kupujący nie podejmie żadnego z ww. kroków, wówczas jego roszczenia ulegają przedawnieniu.

Bieg terminu rękojmi za wady prawne rozpoczyna się od dnia, w którym kupujący dowiedział się o istnieniu wady, a jeżeli kupujący dowiedział się o istnieniu wady dopiero na skutek powództwa osoby trzeciej - od dnia, w którym orzeczenie wydane w sporze z osobą trzecią stało się prawomocne.


Jeżeli nie ustalono inaczej – gwarancja wynosi 2 lata licząc od dnia wydania rzeczy
Odpowiedzialność z tytułu rękojmi ponosi sprzedawca
Odpowiedzialność z tytułu gwarancji jakości obciąża gwaranta, którym nie koniecznie musi być sprzedawca. Jeżeli sprzedawca nie jest producentem, pełni on rolę swoistego „posłańca”.

Dokument gwarancyjny przesądza o odpowiedzialności sprzedającego – jego brak wskazuje zatem na brak roszczenia po stronie kupującego z tytułu gwarancji, chyba że jest on w stanie udowodnić, że taka gwarancja została udzielona

Dokument gwarancyjny jest imienny lub na okaziciela – w tym drugim przypadku uprawnienia z tytułu gwarancji przysługują osobie, która jest w jego posiadaniu – kolejny właściciel.
Jeżeli kupujący wiedział o wadzie w momencie wydania rzeczy, wówczas odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest wyłączona.
Jeżeli kupujący wiedział o wadzie w momencie wydania rzeczy, wówczas odpowiedzialność z tytułu gwarancji nie jest wyłączona
Żądania kupującego z tytułu rękojmi:

  • roszczenie o usunięcie wady
  • roszczenie o wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad
Jeżeli sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie, kupujący nie może odstąpić od umowy ani złożyć oświadczenia o obniżeniu ceny, chyba że rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę.
Jeżeli sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady, kupujący może:

  • odstąpić od umowy
  • złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny

Treść dokumentu gwarancyjnego przesądza o tym jakie roszczenia z tytułu gwarancji przysługują kupującemu – jeżeli gwarancja określa, że kupującemu przysługuje tylko żądanie o usunięcie wady fizycznej rzeczy, wówczas nawet wiele nieudolnych napraw nie prowadzi do pojawienia się po stronie kupującego roszczenia o dostarczenie rzeczy nowej, wolnej od wad.
Sprzedawca może odmówić zadośćuczynienia żądaniu kupującego, jeżeli doprowadzenie do zgodności z umową rzeczy wadliwej w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z umową wymagałoby nadmiernych kosztów.
O sposobie zaspokojenia interesu kupującego decyduje gwarant, niezależnie od żądania skierowanego przez kupującego
Brak usunięcia wady à możliwość odstąpienia od umowy lub złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny
Brak usunięcia wady è odpowiedzialność odszkodowawcza gwaranta 471 KC
Wygaśnięcie uprawnień z tytułu rękojmi następuje na skutek upływu terminów do zgłoszenia stosownych roszczeń.
Okoliczności skutkujące wygaśnięciem gwarancji mogą zostać określone w dokumencie gwarancyjnym :  wykorzystywanie rzeczy niezgodnie z jej przeznaczeniem, naruszenie naklejek zabezpieczających, podjęcie próby samodzielnej naprawy bądź w serwisie nieautoryzowanym, niedokonanie przeglądów gwarancyjnych w określonym terminie.
Odpowiedzialność z tytułu rękojmi znajduje zastosowanie nie tylko do umowy sprzedaży, ale także do umowy dostawy (609 KC), umowy o dzieło (638 KC) oraz umowy na roboty budowlane (656 KC)
Odpowiedzialność z tytułu gwarancji jakości ponosi ten kto takowej gwarancji udzielił, niezależnie czy jest to umowa sprzedaży, umowa dostawy, umowa o dzieło czy umowa o roboty budowlane

Standardowo gwarancja obejmuje wady wynikłe z przyczyn tkwiących w rzeczy. Na podstawie dokumentu gwarancyjnego, gwarancja może obejmować ponadto  wady spowodowane okolicznościami „zewnętrznymi"

Jeżeli rzecz wadliwa została wymieniona na rzecz nową, wolną od wad lub dokonano istotnych napraw rzeczy, termin gwarancji biegnie od nowa

Kilka przepisów z Kodeksu Cywilnego:
Art. 471. Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Art. 609. Dostawca ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady fizyczne dostarczonych rzeczy także w tym wypadku, gdy wytworzenie rzeczy nastąpiło w sposób określony przez odbiorcę lub według dostarczonej przez niego dokumentacji technologicznej, chyba że dostawca, mimo zachowania należytej staranności, nie mógł wykryć wadliwości sposobu produkcji lub dokumentacji technologicznej albo że odbiorca, mimo zwrócenia przez dostawcę uwagi na powyższe wadliwości, obstawał przy podanym przez siebie sposobie produkcji lub dokumentacji technologicznej.
Art. 638. § 1. Do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego.
§ 2. Jeżeli zamawiającemu udzielono gwarancji na wykonane dzieło, przepisy o gwarancji przy sprzedaży stosuje się odpowiednio.
Art. 656. § 1. Do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zarabianie za darmo