zarządzenie w sprawie powołania stałej komisji przetargowej

Jeżeli Zamawiający udziela wielu zamówień publicznych, wówczas należy pomyśleć o powołaniu stałej komisji przetargowej. Jest to zdecydowane ułatwienie w podejmowaniu prac zmierzających do udzielania kolejnych zamówień. Służy niewątpliwie uporządkowaniu i usystematyzowaniu wszelkich czynności podejmowanych przez Zamawiającego.



Przykład:         



ZARZĄDZENIE  Nr ...............

Czyje?.......z dnia................................


w sprawie: powołania stałej Komisji Przetargowej w......................

§1
Na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych z dniem................ powołuję stałą Komisję Przetargową w................ zwaną dalej Komisją, w składzie:
..................................... – przewodniczący Komisji
.............................................
.............................................


§2



Do składu Komisji, w ramach danego postępowania o udzielenie zamówienia, mogą być włączane osoby odpowiedzialne merytorycznie za sprawy będące przedmiotem danego postępowania.



§3



Obowiązki Sekretarza Komisji w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia pełni członek Komisji, pracownik ................lub inna osoba upoważniona wyznaczona do udziału w czynnościach postępowania o udzielenie zamówienia przez Kierownika Zamawiającego tj......................



§4



Do ważności postanowień Komisji Przetargowej wymagany jest udział, trzech członków w tym Przewodniczącego.



§5



Komisja działa zgodnie z Regulaminem, stanowiącym załącznik nr ................. niniejszego zarządzenia.



§6



Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ...........................



Kierownik Zamawiającego


Szacunkowa wartość przedmiotu zamówienia - czy powinna być znana Wykonawcom?

Szacunkowa wartość przedmiotu zamówienia - czy powinna być znana Wykonawcom?

Zamawiający jest uprawniony do poinformowania Wykonawców zainteresowanych udzieleniem zamówienia publicznego jaką wartość przedstawia, ustalona przed wszczęciem procedury, szacunkowa wartość przedmiotu zamówienia. 

Pojęcie szacunkowej wartości zamówienia nie jest tożsame z maksymalną kwotą jaką Zamawiający jest w stanie przeznaczyć na realizację zamówienia. Kwota, jaką podaje Zamawiający przed otwarciem ofert (art. 86 ust. 3 PZP) jest kwotą z budżetu, czyli taką, która przedstawia realne i faktycznie możliwości finansowe Zamawiającego w odniesieniu do finansowania zamówienia. Szacunkowa wartość zamówienia natomiast, jest wartością ustaloną przez Zamawiającego na podstawie np. kosztorysów, badania rynku itp. Tę kwotę Zamawiający, jeśli uzna to za celowe, może tuż po wszczęciu postępowania (zamieszczeniu ogłoszenia o zamówieniu) wpisać na pierwszej stronie protokołu, który to protokół powinno się udostępnić Wykonawcom na ich wniosek. Dodając, że Wykonawcą jest, zgodnie z at. 2 ust. 11 ustawy Pzp „….osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego”, należy uznać, że Wykonawcy każdy zainteresowany udzieleniem zamówienia publicznego ma wgląd do protokołu już od chwili wszczęcia postępowania.
Należy jednak podkreślić, że uprawnienie Zamawiającego do podania w/w kwoty nie oznacza istnienia obowiązku jej podania. Ustawodawca w sposób wyraźny, decyzję o ujawnieniu lub nie szacunkowej wartości przedmiotu zamówienia przed otwarciem ofert, scedował na Zamawiającego.
Reasumując:
Zamawiający, jeżeli leży to w jego interesie, może podać szacunkową wartość zamówienia w SIWZ - tak aby była ona znana wszystkim Wykonawcom, lub podać ją w protokole z postępowania - tak aby była znana Wykonawcom zainteresowanym wglądem do protokołu jeszcze na etapie składania ofert. 

kosztorys ślepy a wynagrodzenie ryczałtowe

kosztorys ślepy a wynagrodzenie ryczałtowe

Zamawiający przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest remont pomieszczeń i korytarzy. W opisie przedmiotu zamówienia zostały zamieszczone dokładne i precyzyjne informacje dotyczące ilości pomieszczeń i korytarzy, które mają zostać wyremontowane. Do dokumentacji przetargowej dołączył kosztorys ślepy, który miał na celu ułatwienie dokonania kalkulacji cenowej odnośnie jednego pomieszczenia i jednego korytarza. Wykonawca podał jako cenę oferty, kwotę wyliczoną na podstawie kosztorysu ślepego, z pominięciem wytycznych przedstawionych w opisie przedmiotu zamówienia i zarzucił Zamawiającemu, że ten przeprowadził postępowanie w sposób niezgodny z ustawą Pzp. Czy miał rację? Moim zdaniem absolutnie nie.



A tu kilka słów wyjaśnienia Zamawiającego:

1.   Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia stanowi załącznik nr 1 do SIWZ.
2. numery identyfikacyjne oraz metraż wybranych do remontu pomieszczeń i korytarzy został umieszczony na stronie tytułowej kosztorysu ślepego oraz w opisie przedmiotu zamówienia.
3.   Wykonawca powinien obliczyć cenę w oparciu o wskazany w SIWZ sposób obliczania ceny (pkt 12 SIWZ):
Poświadczenie za zgodność z oryginałem dokumentów składanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

Poświadczenie za zgodność z oryginałem dokumentów składanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

Przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych oraz przepisy aktów wykonawczych do Pzp nie regulują kwestii związanych ze sposobem potwierdzania zgodności kopii dokumentów z oryginałami. Przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, wskazuje jedynie jakie dokumenty powinny zostać złożone w oryginale, a jakie z kolei mogą zostać przedłożone w formie kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem. Rozporządzenie nie wskazuje jednak metod takiego poświadczenia.



Jedno jest pewne - potwierdzenie kopii za zgodność z oryginałem nie może budzić wątpliwości Zamawiającego. W celu uniknięcia problemów na tym tle dobrze jest umieścić w SIWZ zapisy wskazujące w jaki sposób kopia powinna zostać potwierdzona za zgodność z oryginałem - innymi słowy, jaki sposób potwierdzenia Zamawiający uzna za wystarczający i nie budzący wątpliwości.

Stosowanie ustawy Pzp do zamówień poniżej 30 000 Euro

Zamówieniem publiczny jest każda umowa odpłatna zawierana między Zamawiającym a Wykonawcą, a której przedmiotem są dostawy, usługi lub roboty budowlane. Z powyższego wynika, że zamówienia poniżej 30 000 Euro stanowią zamówienia publiczne.

Zamawiający jest zobowiązany do prawidłowego, starannego oszacowania wartości przedmiotu zamówienia. Zgodnie z powyższym, aby należycie zweryfikować czy jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy powinien najpierw należycie i zgodnie z wytycznymi zawartymi w ustawie opisać przedmiot zamówienia i dopiero na tej podstawie oszacować jego wartość. O istnieniu lub braku istnienia obowiązku stosowania ustawy Pzp decyduje właśnie szacunkowa wartość zamówienia ustalona z należytą starannością. 
Reasumując:
Zamawiający jest zobowiązany do stosowania ustawy Pzp w zakresie wytycznych dotyczących tworzenia opisu przedmiotu zamówienia oraz szacowania jego wartości ( art. 29-35 ustawy Pzp) w odniesieniu do wszystkich udzielanych zamówień publicznych. Tylko na podstawie danych uzyskanych z wykonania ww. czynności, Zamawiający ma możliwość wyłączenia dalszego stosowania przepisów ustawy Pzp w odniesieniu do zamówień, których wartość nie przekracza 30 000 Euro na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy Pzp. Należy jednak podkreślić, że Zamawiający powinien stosować zasady przejrzystości, oszczędności oraz racjonalnego wydatkowania środków publicznych w odniesieniu do zamówień o wartości poniżej 30 000 Euro. Najbardziej racjonalnym rozwiązaniem jest stworzenie regulaminu udzielania zamówień publicznych o wartości poniżej 30 000 Euro.
Podmioty zobowiązane do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych

Podmioty zobowiązane do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych

Zamawiającym, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy Pzp jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej obowiązana do stosowania ustawy. Katalog podmiotów zobowiązanych do stosowania ustawy Pzp, a zatem Zamawiających znajdziemy w art. 3 ustawy Pzp.

I tak, do pierwszej kategorii podmiotów zobowiązanych do stosowania ustawy zaliczamy jednostki sektora finansów publicznych.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych sektor finansów publicznych tworzą:
organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
Termin związania ofertą - jak obliczyć?

Termin związania ofertą - jak obliczyć?

Jak obliczyć kiedy upływa termin związania ofertą?

Zgodnie z brzmieniem art. 85 ust. 5 ustawy Pzp „bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert”.  Zgodnie z powyższym, pierwszym dniem związania ofertą jest ostatni dzień składania ofert.


Art. 85 ust. 5 ustawy Pzp stanowi lex specialis w odniesieniu do art. 111 § 2 ustawy KC, zgodnie z którym „Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło”, co oznacza, że regulacja KC w tym zakresie nie ma zastosowania.


Liczenie terminów wynikającym z Pzp podlega jednak w pozostałym zakresie reżimowi Kodeksu Cywilnego (zgodnie z art. 14 Pzp).
Podstawy - kilka faktów o zamówieniach publicznych – co, jak, gdzie?

Podstawy - kilka faktów o zamówieniach publicznych – co, jak, gdzie?


1.  Ustawa - Prawo zamówień publicznych weszła w życie 2 marca 2004 r.
2.  Aktualnie obowiązująca ustawa zastąpiła obowiązującą od 1 stycznia 1995 r. ustawę z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych. Zmiana była wynikiem akcesji Polski do Unii Europejskiej, i tym samym koniecznością  dostosowania polskich regulacji prawa unijnego. Celem wprowadzenia nowych regulacji było zapewnienie prawidłowego wydatkowania środków pochodzących z funduszy europejskich oraz zapewnienie przejrzystości stosowanych procedur.


Ustawa określa zasady, tryby udzielania zamówień publicznych, środki odwoławcze, sposób kontroli udzielania zamówień oraz organy właściwe w sprawach uregulowanych w ustawie.

3.    Możemy wyróżnić następujące zasady udzielania zamówień publicznych:

·       art. 7 ust. 1 (zasada zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców);
·       art. 7 ust. 2 (zasada bezstronności i obiektywizmu);
·       art. 7 ust. 3 (zasada legalizmu);
·       art. 8 (zasada jawności);
·         art. 9 ust. 1 (zasada zachowania formy pisemnej);
·         art. 9 ust. 2 i 3 (zasada języka polskiego);
·       art. 10 (zasada prymatu trybu przetargu nieograniczonego oraz przetargu ograniczonego).
Procedury udzielania zamówień są związane z wartością zamówienia. Zróżnicowane są zatem obowiązki zamawiającego w zależności od wartości zamówienia. Ustawa wyróżnia procedurę uproszczoną (krajową), procedurę podstawową (unijną) oraz procedurę zaostrzoną. O tym która z procedur ma zastosowanie decyduje wartość zamówienia - progi kwotowe w euro zostały wskazane w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 11 ust. 8.
Zamawiający jest zobowiązany do stosowania ustawy Pzp jeżeli wartość zamówienia przekracza wyrażoną w złotych równowartość 30 000 Euro. Poniżej tego progu zamawiających ma obowiązek wydatkowania środków w sposób oszczędny i celowy.
Równe traktowanie Wykonawców

Równe traktowanie Wykonawców

Zasada równego traktowania Wykonawców została wskazana w art. 7 ust. 1 ustawy PZP, wspólnie z zasadą uczciwej konkurencji.  Jak sama nazwa wskazuje ma ona za zadanie zobowiązanie Zamawiającego do jednakowego traktowania wszystkich Wykonawców biorących udział w postępowaniu. Złamanie zasady równości następuje wówczas, gdy Zamawiający w sposób preferencyjny traktuje jednego lub kilku Wykonawców, utrudniając tym samym udział w postępowaniu innych. Zamawiający ma obowiązek zagwarantować wszystkim Wykonawcom równe szanse otrzymania zamówienia publicznego.

Zasada ma na celu dopuszczanie do udziału w postępowaniach także mniejszych podmiotów, które z uwagi na mniejsze koszty własne, mogą przyczynić się do podniesienia efektywności ekonomicznej udzielanych zamówień. Nowi, mali przedsiębiorcy, których standardy działania są porównywalne z „większymi” konkurentami, mają możliwość realizacji zamówień, co z tym związane, otrzymania zań wynagrodzenia i w konsekwencji, stwarzania nowych miejsc pracy. Wszystko to ma wpływ na rozwój gospodarczy i jest zjawiskiem niezwykle korzystnym dla państwa jak i dla jego obywateli.
Nieprzestrzeganie zasady równego traktowania Wykonawców sprzyja monopolom na rynku, zmowom cenowym, eliminowaniu małych przedsiębiorców co ma wpływ na wydatkowanie niewspółmiernych środków budżetowych. Przestrzeganie zasady zatem, chroni nie tylko interesy podatników (osób, których pieniądze stanowią budżet państwa), lecz także przedsiębiorców. W skrócie – przestrzeganie zasady chroni interesy nas wszystkich!
Przestrzeganie zasady równości należy do obowiązków Zamawiającego.

Zamawiający nie ma możliwości uprzywilejowania przedsiębiorców polskich względem tych, którzy pochodzą z krajów Unii Europejskiej.

Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 29 kwietnia 2014r., o sygnaturze KIO 693/14; 694/14 „Zasada równego traktowania wykonawców wskazuje na obowiązek jednakowego traktowania wykonawców bez ulg i przywilejów zaś zasada zachowania uczciwej konkurencji związana jest z obowiązkami jakie nakłada ustawodawca na zamawiającego w czasie przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielnie zamówienia w tym dokonania rzetelnej oceny ofert”.

Uczciwa konkurencja

Uczciwa konkurencja

Wskazana w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp zasada uczciwej konkurencji stanowi fundament (naczelną zasadę) całego systemu zamówień publicznych. Zasada ta stanowi wytyczną dla zamawiającego wskazującą w jaki sposób ten ma postępować w sytuacjach, których ustawa nie reguluje wprost.

Celem zasady jest chronienie dobrego funkcjonowania rynku. Wolny rynek bowiem zapewnia efektywność i gospodarność wydatkowania środków publicznych poprzez zapewnienie konkurencji między działającymi nań wykonawcami a tym samym do udzielenia zamówienia na możliwie najkorzystniejszych dla zamawiającego zasadach.

Z szerokiego sposobu interpretacji oraz wykładni zasady uczciwej konkurencji wynikają bezpośrednio inne zasady udzielania zamówień publicznych takie jak równe traktowanie wykonawców, jawność czy prymat trybów przetargu nieograniczonego i ograniczonego, jako najbardziej konkurencyjnych. „Zachowanie uczciwej konkurencji jest podstawową przyczyną, dla której funkcjonują przepisy Prawa zamówień publicznych. Uczciwa konkurencja pozwala wybrać ofertę, która jest najbardziej optymalna dla zamawiającego”. Wynika to z faktu, iż z natury ma przeciwdziałać wszelkim ograniczeniom dostępu do rynku, co przekłada się na większą liczbę wykonawców zainteresowanych realizacją zamówienia. Umożliwia to zarówno wzrost jakości oferowanych dostaw, usług oraz realizowanych robót budowlanych jak również oszczędnym wydatkowaniem środkom budżetowym.
Zamówienie z wolnej ręki

Zamówienie z wolnej ręki

Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy PZP zamówienie z wolnej ręki to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający udziela zamówienia po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą.

Jest to tryb niekonkurencyjny, stanowiący wyjątek od zasady uczciwej konkurencji – nie ma etapu porównywania ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. Z uwagi na dopuszczenie tylko jednego Wykonawcy do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie z wolnej ręki, możliwość zastosowania trybu uzależniona jest od wystąpienia jednej z enumeratywnie wyliczonych przesłanek, których nie można interpretować rozszerzająco:
Zapytanie o cenę

Zapytanie o cenę

Zapytanie o cenę to najprostszy tryb udzielania zamówień publicznych zapewniający zachowanie konkurencyjności. Zastosowanie tego trybu wiąże się z ograniczeniem kręgu Wykonawców upoważnionych do złożenia ofert, i to do Zamawiającego należy decyzja których Wykonawców zaprosi do udziału w postępowaniu prowadzonym we wskazanym trybie. Istotne ograniczenie konkurencyjności związane z zastosowaniem trybu zapytania o cenę rzutuje na ograniczenie możliwości stosowania wskazanego trybu do sytuacji, które spełniają dwie ustawowo określone przesłanki – jedna dotyczy przedmiotu zamówienia, druga zaś dotyczy jego szacunkowej wartości.

Zamawiający wszczyna postępowanie w trybie zapytania o cenę poprzez skierowanie zaproszenia do składania ofert do wybranych przez siebie Wykonawców. Wraz z zaproszeniem, Zamawiający przekazuje Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia, która zawiera wszystkie niezbędne informacje umożliwiające złożenie poprawnej i zgodnej z oczekiwaniami Zamawiającego oferty. Jak już wspomniano, decyzja dotycząca wyboru Wykonawców jest suwerenną decyzją Zamawiającego, ograniczoną jedynie dyspozycją art. 71 ust. 1 ustawy Pzp zawierającą nakaz przestrzegania zasad zamówień publicznych, w tym zasady uczciwej konkurencji, oraz zobowiązującą do zaproszenia minimum 5 Wykonawców.  Zamawiający kieruje zaproszenie do składania ofert do Wykonawców, którzy w ramach działalności gospodarczej świadczą dostawy lub usługi będące przedmiotem zamówienia. Aby uczynić zadość nakazowi zachowania konkurencyjności, należy skierować zaproszenia do podmiotów podporządkowanych innym podmiotom.
Licytacja elektroniczna

Licytacja elektroniczna

Licytacja elektroniczna to tryb udzielenia zamówienia, w którym za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej, umożliwiającego wprowadzenie niezbędnych danych w trybie bezpośredniego połączenia z tą stroną, wykonawcy składają kolejne korzystniejsze oferty (postąpienia), podlegające automatycznej klasyfikacji (zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy Pzp).

Aby Zamawiający mógł skorzystać ze wskazanego trybu musi zaistnieć tylko jedna przesłanka, a mianowicie:
  • wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 – tj. postępowanie musi być prowadzone w procedurze krajowej (uproszczonej) – progi w zależności od rodzaju Zamawiającego to 134 000 Euro, 207 000 Euro lub 414 000 Euro dla dostaw lub usług i 5 186 000 Euro dla robót budowlanych (zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej).
Dialog konkurencyjny

Dialog konkurencyjny

Zgodnie z art. 60a ustawy PZP dialog konkurencyjny to tryb udzielenia zamówienia, w którym po publicznym ogłoszeniu o zamówieniu zamawiający prowadzi z wybranymi przez siebie wykonawcami dialog, a następnie zaprasza ich do składania ofert.

Tryb ten został wprowadzony do prawa zamówień publicznych nowelą z 7 kwietnia 2007 roku i służy do udzielania zamówień publicznych w przypadku gdy przedmiot zamówienia jest szczególnie złożony.

Zamawiający może udzielić zamówienia w trybie dialogu konkurencyjnego tylko w przypadku zaistnienia łącznie dwóch przesłanek (art. 60b ustawy PZP):

Negocjacje bez ogłoszenia

Negocjacje bez ogłoszenia

Tryb negocjacji bez ogłoszenia to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający negocjuje warunki umowy w sprawie zamówienia publicznego z wybranymi przez siebie wykonawcami, a następnie zaprasza ich do składania ofert ( art. 61 ustawy PZP),

Jest to tryb zamknięty i niekonkurencyjny . Wszczęcie procedury nie odbywa się poprzez publiczne ogłoszenie o zamówieniu, a w postępowaniu mogą wziąć udział jedynie zaproszeni Wykonawcy.

Możliwość zastosowania opisywanego trybu ustawodawca uzależnia od zaistnienia jednej z następujących przesłanek:

Negocjacje z ogłoszeniem

Negocjacje z ogłoszeniem

Zgodnie z art. 54 ustawy PZP negocjacje z ogłoszeniem to tryb udzielenia zamówienia, w którym, po publicznym ogłoszeniu o zamówieniu, zamawiający zaprasza wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu do składania ofert wstępnych niezawierających ceny, prowadzi z nimi negocjacje, a następnie zaprasza ich do składania ofert. Tryb ten, z uwagi na obowiązek zamieszczenia ogłoszenia o zamówieniu i dopuszczeniu wszystkich Wykonawców do złożenia wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jest trybem konkurencyjnym.


Zgodnie z powyższą definicją tryb ten możemy umownie podzielić na 3 fazy:

I faza:
Podobnie jak ma to miejsce w przetargu ograniczonym, jest to etap zmierzający to wyłonienia Wykonawców, spełniających w największym stopniu, wskazane przez Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu. Zamawiający jest zobowiązany określić w ogłoszeniu o zamówieniu warunki udziału w postępowaniu, podać ich znaczenie oraz sposób oceny spełnienia owych warunków.
Postępowanie kwalifikacyjne Wykonawców nie różni się od przetargu ograniczonego è przetarg ograniczony.
Przetarg ograniczony

Przetarg ograniczony

Główne cechy przetargu ograniczonego: tryb otwarty – zaczyna się ogłoszeniem o zamówieniu i skierowany jest do nieograniczonej liczby Wykonawców. Na etapie składania ofert jest to tryb zamkniętej konkurencji, gdyż do składania ofert są uprawnieni tylko Wykonawcy zaproszeni do składania ofert.

Przetarg ograniczony to tryb udzielania zamówień publicznych, w którym w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu, Wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Tryb ten można podzielić umownie na dwa etapy: etap składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz ze stosownymi dokumentami a także ocena wniosków oraz etap składania ofert przez Wykonawców zaproszonych do udziału w postępowaniu oraz ocena ofert i wybór najkorzystniejszej oferty. Pierwszy etap ma doprowadzić zatem do stworzenia rankingu Wykonawców, drugi natomiast do wyłonienia najkorzystniejszej oferty.

Przetarg nieograniczony

Przetarg nieograniczony

Główne cechy przetargu nieograniczonego:

1.  Jeden z podstawowych trybów zamówień publicznych – możliwy zawsze!
2.  Zamawiający wszczyna postępowanie wysyłając ogłoszenie o zamówieniu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej za pośrednictwem Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich (procedura podstawowa) lub zamieszczając ogłoszenie o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych (procedura uproszczona)
3.  Zamawiający każdorazowo zamieszcza informację o postępowaniu w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz na swojej stronie internetowej> Zamawiający może zamieścić ogłoszenie o zamówieniu również w innym miejscu (prasa etc.). Powyższa czynność powinna zostać wykonana nie wcześniej niż po opublikowaniu ogłoszenia odpowiednio w Biuletynie Zamówień Publicznych lub w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
4.  Zamawiający może poinformować znanych sobie Wykonawców, realizujących zamówienia tożsame, o wszczęciu procedury. Czyni to nie wcześniej niżeli  po zamieszczeniu ogłoszenia o zamówieniu, a zakres informacji nie może być większy niżeli wynika to z ogłoszenia è najprościej zatem wysłać treść ogłoszenia.
5.  Minimalne terminy składania ofert: Każdorazowo czas  na składanie ofert musi być wystarczający do przygotowania i złożenia oferty.
Progi kwotowe a odpowiedni reżim

Progi kwotowe a odpowiedni reżim

Zamawiający, który oszacował wartość przedmiotu zamówienia na kwotę przekraczającą 30 000 Euro (zgodnie ze średnim kursem złotego 30 000 * 4,2249=126 747), jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy Prawo Zamówień Publicznych.

Jeżeli wartość zamówienia nie przekracza tzw. Progów unijnych, Zamawiający jest zobowiązany do stosowania tzw. procedury krajowej (uproszczonej).
Jeżeli natomiast, wartość zamówienia przekracza progi unijne, wówczas Zamawiający stosuje procedurę podstawową (unijną).
Na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy PZP, Prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej, zgodnie z którym:

Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy

Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy

Ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy, Zamawiający może opublikować wówczas gdy prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w jednym z trybów, których nie wszczyna się poprzez zamieszczenie publicznego ogłoszenia o zamówieniu tj:


  • Negocjacje bez ogłoszenia
  • Zamówienie z wolnej ręki

Wprowadzenie tego rodzaju ogłoszenia stanowi implementację przepisów unijnych w tym zakresie i przenosi na grunt polski ogłoszenie o dobrowolnej przejrzystości ex ante.
Ogłoszenie takie chroni zarówno interesy Zamawiającego jak i Wykonawcy.
Potencjał podmiotu trzeciego

Potencjał podmiotu trzeciego

Zgodnie z art. 26 ust. 2b Zamawiający, w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu, może polegać na potencjale podmiotu trzeciego niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nim stosunków, w tym na:

  • Wiedzy i doświadczeniu
  • Potencjale technicznym
  • Osobach zdolnych do wykonania zamówienia
  • Zdolnościach finansowych lub ekonomicznych
Wykonawca nie może, w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu, powoływać się na posiadanie przez podmiot trzeci uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeżeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania.
Wykluczenie Wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia

Wykluczenie Wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia

Zamawiający, w trakcie badania i oceny ofert, sprawdza zdolność podmiotową Wykonawcy do realizacji przedmiotu zamówienia. Zamawiający musi być bowiem pewien, że podmiot któremu zostanie powierzona realizacja zamówienia, będzie w stanie zrealizować je w sposób należyty – Wykonawca musi dawać rękojmię należytej realizacji zamówienia.

Ustawa zawiera zamknięty katalog przesłanek skutkujących wykluczeniem Wykonawcy z postępowania, co oznacza, że w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek, Zamawiający jest zobowiązany do wykluczenia Wykonawcy z postępowania.
Zamawiający precyzuje jakie cechy podmiotowe będą przedmiotem badania sytuacji podmiotowej Wykonawcy w SIWZ oraz w ogłoszeniu o zamówieniu. Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, Zamawiający jest związany ograniczonym katalogiem dokumentów jakich przedłożenia może żądać od Wykonawcy, celem wykazania iż nie podlega on wykluczeniu z postępowania.
Zamawiający wskazuje jakie dokumenty muszą zostać załączone do oferty, przy czym:
  • W postępowaniach prowadzonych w procedurze uproszczonej (krajowej) ma prawo żądać przedstawienia przez Wykonawców dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu oraz dokumentów potwierdzających, brak podstaw do wykluczenia ( zgodnie z art. ….)
  • W postępowaniach prowadzonych w procedurze podstawowej (unijnej), Zamawiający ma obowiązek żądać przedłożenia ww. dokumentów.
Każdorazowo Zamawiający żąda przedłożenia przez Wykonawcę oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia.
Unieważnienie postępowania

Unieważnienie postępowania


Unieważnienie postępowania to czynność, którą wykonuje tylko i wyłącznie Zamawiający w wyniku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 93 ust.1 oraz ust. 1a ustawy Pzp. Uprawnienia do unieważnienia postępowania nie ma KIO, Sąd Okręgowy ani Prezes UZP. Przy zaistnieniu którejkolwiek z niżej opisanych przesłanek, Zamawiający ma obowiązek unieważnić postępowanie, przy czym podkreślić należy, iż katalog przesłanek jest zamknięty, tj. na innej podstawie niż wymienione w art. 93 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy Pzp nie można unieważnić postępowania oraz przesłanek nie można interpretować rozszerzająco. Przesłanki unieważnienia postępowania mają zastosowanie niezależnie od trybu, w którym postępowanie jest prowadzone oraz niezależnie od jego wartości. Postępowanie może zostać unieważnione od momentu jego wszczęcia aż do momentu podpisania umowy w sprawie przedmiotowego zamówienia.

Postępowanie zostaje unieważnione przez Zamawiającego jeżeli:

1)   nie złożono żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu albo nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu od wykonawcy niepodlegającego wykluczeniu, z zastrzeżeniem pkt 2 i 3;

Przesłanka ma zastosowanie wówczas gdy:
Odrzucenie oferty

Odrzucenie oferty

Zamawiający ma obowiązek, nie możliwość, odrzucić ofertę jeśli zaistnieje jedna z przesłanek określonych w art. 89 ust. 1. Katalog przesłanek jest zamknięty, co oznacza, iż Zamawiający nie ma możliwości odrzucić oferty z innego powodu niżeli określone w przepisie.

Przesłanki odrzucenia oferty – Zamawiający odrzuca ofertę jeżeli:

1)   jest niezgodna z ustawą;

Oferta jest niezgodna z ustawą gdy w jakikolwiek sposób uchybia jej przepisom lub przepisom aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy Pzp.

Za ofertę niezgodną z ustawą należy uznać ofertę:

-złożoną w języku innym niż polski, niezależnie od zapisów SIWZ, jeżeli postępowanie prowadzone jest w języku polskim;

wezwanie do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 26 ust. 4

wezwanie do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 26 ust. 4


Zamawiający, zgodnie z art. 26 ust. 4 ma możliwość wezwania Wykonawców do wyjaśnienia treści oświadczeń i dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu załączonych do oferty. We wskazanej procedurze nie wyjaśniamy treści oferty, lecz wyłącznie wskazanych wyżej dokumentów, natomiast na podstawie art. 87 ust. 1 wzywamy do wyjaśnienia treści oferty, nie zaś treści dokumentów i oświadczeń złożonych celem potwierdzenia warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający wzywa Wykonawcę do udzielenia stosownych wyjaśnień i nie ma uprawnienia do żądania przedłożenia dodatkowych dokumentów.

Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 13 września 2010 r., o sygnaturze KIO/UZP 1863/10 „Wyjaśnienia w trybie art. 87 ust. 1 ustawy p.z.p. mogą dotyczyć wyłącznie treści oferty. Przepis ten nie ma zastosowania do wyjaśniania treści dokumentów lub oświadczeń, składanych w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu (…) Wyjaśnienia nie mogą prowadzić w rzeczywistości do uzupełnienia treści oświadczenia lub dokumentu, która nie została w nim zawarta. Wyjaśnienia służyć mają natomiast rozwianiu wątpliwości, które wynikają z niejasnych lub sprzecznych ze sobą treści dokumentów. Wyjaśnienia podające treść, której w ogóle nie ma w dokumencie lub oświadczeniu stanowią de facto - jego uzupełnienie (…) Wymaganie określone w siwz dotyczące parafowania stron oferty, powinno być traktowane jedynie jako zalecenie formalne dla wykonawców. Brak parafy na stronie oferty stanowi jedynie nieistotny brak oferty, czysto formalny i nieskutkujący odrzuceniem oferty. Brak ten nie podlega uzupełnieniu. Czynność zamawiającego w tym zakresie należy uznać za nieskuteczną.

Czytaj również:

rażąco niska cena

rażąco niska cena

Ustawa Pzp, jak również dyrektywy unijne nie zawierają legalnej definicji rażąco niskiej ceny.

Przy interpretacji wskazanego pojęcia należy posłużyć się wykładnią językową jak i celowościową. Za cenę rażąco niską należy uznać cenę niewiarygodną, odbiegającą w sposób znaczny od cen rynkowych, nierealną z punktu widzenia logiki, doświadczenia i racjonalności oraz cenę poniżej kosztów zakupu lub wytwarzania. Fakt zaoferowania ceny rażąco niskiej ustalany jest w odniesieniu do przedmiotu zamówienia, nie zaś do jego szacunkowej wartości, maksymalnej kwoty jaką Zmawiający jest w stanie przeznaczyć na jego realizację czy do ceny innych ofert, które stanowią jedynie wskazówkę, rzutującą na skorzystanie przez Zamawiającego z instytucji wezwania Wykonawcy do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny na podstawie art. 90 ust.1.


poprawienie oczywistej omyłki na podstawie art. 87 ust. 2

poprawienie oczywistej omyłki na podstawie art. 87 ust. 2

Wyjaśnienia dokonane na podstawie art. 87 ust. 1 mogą prowadzić do dokonania czynności poprawienia oczywistych omyłek w treści oferty zgodnie z art. 87 ust. 2.

Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 18 lipca 2014 r., o sygnaturze KIO 1371/14 Dopuszczalne jest wzywanie do wyjaśnień – jako poprzedzenie zastosowania art. 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p., pod warunkiem, że nie prowadzi to do wykreowania nowej treści oferty, a wyjaśnienie będzie dotyczyło tego, co już jest w treści oferty zawarte. Może się bowiem zdarzyć, że zamawiający nie dostrzega tego, co oferta już zawiera, nie umie w sposób prawidłowy odczytać intencji wykonawcy”.

Na podstawie art. 87 ust. 2 „Zamawiający poprawia w ofercie:

1)   oczywiste omyłki pisarskie,
2)   oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek,
3)   inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty”
uzupełnienie dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3

uzupełnienie dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3

Istotą instytucji uzupełnienia dokumentów jest umożliwienie uzyskania przez Zamawiającego poprawnych wniosków lub ofert, pomimo uprzednio stwierdzonych w tych dokumentach uchybień.


Uzupełnieniu podlegają następujące dokumenty:

  • Dokumenty i oświadczenia składane na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu, potwierdzające, że Wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu z art. 22 ust. 1 oraz, że nie podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 24 ustawy Pzp.
  • Dokumenty potwierdzające, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone w SIWZ
  • Pełnomocnictwa – traktowanego jako czynność prawną podjętą przez mocodawcę celem umocowania podmiotu trzeciego do działania w imieniu mocodawcy. Pełnomocnik musi posiadać stosowne pełnomocnictwo do składania oświadczeń w postępowaniu o udzielenie zamówienia i do podpisania oferty w imieniu Wykonawcy. Na tym etapie nie jest rozpatrywane czy pełnomocnictwo rozciągnięte jest na podpisanie umowy – wystarczy stwierdzenie czy oferta została złożona przez osobę umocowaną do działania w imieniu Wykonawcy. Uzupełnienie pełnomocnictwa będzie zatem dokonane prawidłowo, jeżeli będzie potwierdzało, że dany podmiot miał prawo podpisać i złożyć ofertę tj. musi zostać wystawione przed datą podpisania oferty. Dodatkowo musi określać do podejmowania jakich czynności jest uprawniony pełnomocnik – np. pełnomocnictwo do podejmowania czynności w postępowaniu (nie upoważnia do podpisania umowy) lub pełnomocnictwo do podejmowania czynności w postępowaniu i do podpisania umowy. Jeżeli dokument został podpisany po dokonaniu czynności przez pełnomocnika, wówczas oferta została podpisana przez osobę nieuprawnioną i nie będzie stanowiła oświadczenia woli Wykonawcy.

wezwanie do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 87 ust. 1

wezwanie do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 87 ust. 1

Zamawiający ma prawo, w toku badania i oceny ofert, wystąpić do Wykonawcy o złożenie wyjaśnień dotyczących treści złożonej przez niego oferty. Jeżeli jednak Zamawiający nie skorzysta z przysługującego mu uprawnienia i błędnie zinterpretuje treść oferty, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami takiego postępowania w postaci np. złożenia odwołania przez Wykonawcę – może powołać się na niewłaściwą ocenę oferty, uzyskaną z naruszeniem prawa. Zamawiający mógł uniknąć takiej sytuacji, gdyby zwrócił się o stosowne wyjaśnienia do Wykonawcy. Można zatem wnioskować, iż uprawnienie Zamawiającego dotyczące możliwości wezwania Wykonawcy do złożenia wyjaśnień, zmienia się w jego obowiązek w momencie gdy treść oferty jest niejasna i nieprecyzyjna. Dla zachowania należytej staranności w prowadzeniu postępowania, Zamawiający jest zobowiązany do wyjaśnienia niejasności. Tylko w ten sposób nie narazi się na negatywne konsekwencje związane z nieskorzystaniem z opisywanej instytucji. Zamawiający w żadnym wypadku jednak, nie może przyjąć wyjaśnień Wykonawcy, które zmieniają treść złożonej oferty.

Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 13 sierpnia 2009 r., o sygnaturze KIO/UZP 992/09 Zamawiający nie powinien rezygnować z wyjaśnienia niejasnych części oferty z góry zakładając, iż na pewno zmienią one jej treść. Art. 87 ust. 1 zdanie 2 p.z.p. należy interpretować tak, iż dopiero ewentualne próby zmiany treści oferty (ceny, przedmiotu, warunków realizacji itp.) w udzielonych wyjaśnieniach należy uznać za bezskuteczne/nieważne”.
Wykonawca, który nie udzieli wyjaśnień na żądanie Zamawiającego, nie jest zagrożony wystąpieniem żadnej sankcji. W takim przypadku Zamawiający dokona oceny oferty na podstawie wiedzy jaką posiada.
Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 27 maja 2014r., o sygnaturze KIO 936/14 „Obowiązkiem wykonawcy wezwanego do złożenia wyjaśnień jest takie przedstawienie własnej argumentacji i wyjaśnień treści złożonej oferty, aby na ich podstawie wszelkie wątpliwości zamawiającego zostały wyjaśnione. Konsekwencje złożenia wyjaśnień niejasnych, niespójnych czy też nieodpowiadających na pytania postawione przez zamawiającego obciążają wykonawcę”.
Wstęp do dalszych rozważań nt. badania i oceny ofert

Wstęp do dalszych rozważań nt. badania i oceny ofert

Wykonawca może złożyć jedną ofertę w postępowaniu, zgodnie z art. 82 ust. 1. Przed upływem terminu składania ofert, który jest określony w ogłoszeniu o zamówieniu oraz SIWZ, ewentualnie w zaproszeniu do składania ofert, Wykonawca może :

  • wycofać złożoną przez siebie ofertę;
  • zmienić złożoną ofertę.

Jeżeli Wykonawca złożył ofertę po upływie terminu składania ofert, wówczas:

  • W postępowaniu prowadzonym w procedurze krajowej (uproszczonej), Zamawiający zwróci Wykonawcy ofertę niezwłocznie. W postępowaniach o wartości podprogowej Wykonawca nie ma możliwości złożenia odwołania kwestionującego zasadność czynności zwrócenia oferty złożonej po upływie terminu składania ofert. Zwrócenie oferty jest obowiązkiem Zamawiającego
  • W postępowaniach o wartości równej lub przekraczającej progi unijne tj. w postępowaniu prowadzonym w procedurze podstawowej, Zamawiający powiadomi Wykonawcę o złożeniu oferty po upływie terminu na składanie ofert, jednakże ofertę zwróci dopiero po upływie terminu na złożenie odwołania.
Wykonawca, który nie wycofał oferty przed upływem terminu składania ofert jest nią związany przez okres związania ofertą, tj. jest zobowiązany do zawarcia umowy na warunkach określonych w ofercie pod rygorem utraty wadium (art. 46 ust. 5 ustawy Pzp). Termin związania ofertą jest określany przez Zamawiającego w SIWZ, i , w zależności od wartości zamówienia, wynosi odpowiedni maksymalnie 30, 60 lub 90 dni przy czym Zamawiający może ustalić termin krótszy. Termin związania ofertą może zostać przedłużony jednorazowo o maksymalnie 60 dni na wniosek Zamawiającego skierowany na maksymalnie 3 dni przed upływem terminu związania ofertą - niezbędne jest wyrażenie zgody przez Wykonawcę, lub wielorazowo, na wniosek Wykonawcy. Bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert, tj. pierwszym dniem jest ostatni dzień składania ofert.
Przedłużenie terminu związania ofertą jest skuteczne, wówczas gdy Wykonawca przedłużył ważność wadium  lub wniósł nowe wadium na przedłużony okres związania ofertą. Jeżeli Wykonawca nie wyrazi zgody na przedłużenie terminu związania ofertą lub nie przedłuży ważności wadium lub nie wniesie nowego wadium na przedłużony okres związania ofertą, zostaje wykluczony z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 2.

Postępowanie ze złożonymi ofertami:

Przywołane instytucje Pzp mają na celu dopuszczenie do oceny wszystkich ofert złożonych w postępowaniu, nawet jeśli zawierają nieistotne błędy czy omyłki. Warunkiem dopuszczenia oferty do oceny jest jednak zakaz ingerowania w pierwotnie określoną w ofercie wolę Wykonawcy w zakresie istotnych jej części.
Podział zamówienia na części

Podział zamówienia na części

Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych „Zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości”.

Dyspozycja art. 32 ust. 2 nie przesądza o całkowitym zakazie dzielenia zamówienia na mniejsze części. Zakazuje jedynie takiego podziału, który prowadzi do uniknięcia przez Zamawiającego stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych.
Ustawodawca zakazał takiego dzielenia przedmiotu zamówienia, który jest czyniony w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy. Z powyższego wynika zakaz:
  • dzielenia zamówienia na części, których wartość nie przekracza 30 000 Euro, w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy
  • dzielenia zamówienia na części, w celu uniknięcia stosowania przepisów odpowiednich dla procedury podstawowej lub zaostrzonej.
Szacowanie wartości przedmiotu zamówienia

Szacowanie wartości przedmiotu zamówienia

Szacowanie wartości przedmiotu zamówienia jest bardzo istotną czynnością zmierzającą do prawidłowego przygotowania procedury udzielenia zamówienia publicznego. Należyte i staranne oszacowanie rzutuje na poprawność przy ustaleniu konieczności stosowania ustawy PZP, jak i poprawny wybór procedury uproszczonej, podstawowej lub zaostrzonej. Szacowanie przedmiotu zamówienia podobnie jak tworzenie opisu przedmiotu zamówienia, Zamawiający powinien dokonać zgodnie z postanowieniami ustawy nawet jeśli w konsekwencji powyższych czynności okaże się, że wartość zamówienia wyklucza stosowanie ustawy ( art.4 ust. 8). Czynności wskazane poprzedzają wszczęcie procedury i, póki nie zostaną dokonane, nie możemy jednoznacznie stwierdzić czy obowiązuje nakaz zastosowania procedur określonych w PZP.


Zgodnie z art. 34 ust. 1 szacunkowa wartość przedmiotu zamówienia to całkowite szacunkowe wynagrodzenia wykonawcy, bez podatku od towarów i usług (VAT).
Przepisy ustawy PZP wskazują metody szacowania wartości przedmiotu zamówienia na roboty budowlane. Zamawiający stosuje zatem metody określone w ustawie i czyni to z należytą starannością. W odniesieniu do dostaw i usług natomiast, Zamawiający ma obowiązek zastosować stosowne metody zachowując przy tym należytą staranność.

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia

Wytyczne, w jaki sposób należy opisać przedmiot zamówienia znajdują się w art. 29 ustawy PZP

Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
Staranność i precyzyjność przy formułowaniu opisu przedmiotu zamówienia jest niezbędna, gdyż wpływa na późniejsze czynności podejmowane w celu przygotowania postępowania, co z kolei ma wpływ na prawidłowość całej procedury. Opis przedmiotu zamówienia jest podstawą do oszacowania jego wartości, co z kolei ma wpływ na wybór przez Zamawiającego procedury uproszczonej, podstawowej lub zaostrzonej.

Copyright © 2014 Zamówienia publiczne , Blogger